Gaatje vullen

Wat is een gaatje?

Een gaatje ontstaat als gevolg van tandbederf veroorzaakt door bacteriën. In de tandheelkundige zorgverlening wordt een gaatje of tandbederf cariës genoemd. De bacteriën die tandbederf veroorzaken, groeien in een omgeving waar suiker aanwezig is. Suikers zijn in bijna alle soorten voeding aanwezig, in sommige etenswaren meer dan andere. Als tandarts adviseren wij een gezonde levenswijze en een uitgebalanceerd dieet waar weinig suikers in voorkomen.

Een gaatje is letterlijk een gat in een tand of kies. Meestal blijft het glazuur min of meer intact. Echter, binnen de kies, onder het glazuur neemt een gaatje soms snel in omvang toe zonder dat u daar aanvankelijk iets van merkt.

Om gaatjes tijdig te ontdekken of om de groei ervan te volgen is het noodzakelijk met enige regelmaat röntgenfoto’s te maken. Omdat de groei per patiënt nogal kan verschillen, zal de frequentie individueel verschillen. Doorgaans is het nemen van een controlefoto elke twee jaar noodzakelijk. Op deze manier kunnen we cariës preventief bestrijden of besluiten een proces direct of later te behandelen. Röntgenfoto’s dienen altijd met oudere exemplaren te worden vergeleken. Gaatjes kunnen ongezien groter worden en bij voldoende dieptepijn leiden tot een breuk wegens ondermijning van de omliggende weefsels.

Wat kan ik doen om een gaatje te voorkomen?

Zonder bacteriën ontstaan geen gaatjes. Het volledig verwijderen van bacteriën in de mond is niet uitvoerbaar en eigenlijk ook ongewenst vanwege de beschermende functie van veel bacteriën voor ons lichaam.

Er is nog te weinig bekend over de totale bacterieverhoudingen in de mond om daar effectief tegen te strijden. Wel is duidelijk dat bacteriën prettig kunnen leven op plaatsen waar weinig speekselvloed is of waar de bereikbaarheid van de tong minimaal is. De totale bacteriebalans mag niet verstoord worden, maar deze slecht bereikbare plekken zult u met de borstel, de rager of de tandenstoker regelmatig moeten reinigen.

Voorts helpt een gezond dieet. Omdat bacteriën een aantal uren nodig hebben om tandbederf te veroorzaken, wordt twee keer per dag poetsen en een keer stokeren als afdoende beschouwd. Daarnaast is bewezen dat fluoride het glazuur sterker maakt. Daarom wordt er geadviseerd om altijd een tandpasta te gebruiken waar fluoride in zit.

De periodieke controle bij de tandarts en/of mondhygiëniste is belangrijk om eventuele gaatjes tijdig te constateren. Bovendien wordt de effectiviteit van het poetsgedrag beoordeeld en blijkt aanvullend advies hierover vaak en bij herhaling beslist noodzakelijk. Het goed reinigen van mond en gebit mag best als een lastig kunststukje beschouwd worden.

Wanneer is een vulling noodzakelijk?

Een vulling heeft u nodig wanneer u een gaatje heeft in uw tand of kies, maar ook wanneer er een stuk tand afgebroken is of om cosmetische redenen. Daarnaast kunt u een vulling nodig hebben in andere situaties. Denk bijvoorbeeld aan herstel van slijtage of een toegenomen ruimte tussen tanden of kiezen die u als hinderlijk ervaart.

In veel gevallen heeft u een nieuwe vulling nodig om een oude te vervangen. Een breuk van de oude vulling of lekkage van de rand kan hiervoor een oorzaak zijn. Omdat we het gebitselement belasten bij het verwijderen van de oude vulling, dient vervanging met terughoudendheid overwogen te worden.

De behandeling: hoe gaat het vullen van een gaatje in zijn werk?

In de meeste gevallen wordt het gaatje op de röntgenfoto of in de mond geconstateerd. Vervolgens beslist de tandarts samen met u om het gaatje al dan niet te vullen.

Het vullen van een gaatje kan pijnlijk zijn, daarom wordt er vaak eerst verdoofd. Daarna boort de tandarts een klein gaatje door het glazuur en tandbeen heen om bij het verweekte stukje kies of tand te komen. Het aangetaste stukje kies wordt schoongemaakt met een boortje tot het helemaal schoon is. Daarna wordt het gaatje gevuld, meestal met composiet. Als het een groot gat betreft gebeurt dit in lagen om de krimp van het materiaal te minimaliseren. Als het gat volledig gevuld is wordt de vulling op maat gemaakt en gepolijst. U bent daarna klaar en kunt uw kies/tand weer gewoon gebruiken.

Waar bestaat een vulling uit?

Een vulling kan uit verschillende materialen bestaan. Het meest gebruikte materiaal is op dit moment een composiet vulling (een witte vulling). Dit is een soort kunsthars gevuld met keramische deeltjes. Een vulling is zacht op het moment dat het in de tand of kies wordt aangebracht. Het materiaal wordt hard door het bloot te stellen aan licht van een bepaalde golflengte. Het is na de behandeling dan ook meteen hard en klaar voor gebruik.

Het belangrijkste voordeel van een composietvulling is dat het tandkleurig is en vrij dicht bij andere eigenschappen van glazuur en tandbeen komt. Het materiaal is betrekkelijk eenvoudig te verwerken en niet erg kostbaar.

Het belangrijkste nadeel van een composietvulling is dat het tijdens het uitharden een beetje krimpt. Dit kan soms napijn veroorzaken of lekkage langs de randen van de vulling. De composietvulling is nog steeds in ontwikkeling om de laatste nadelen tot een acceptabel minimum te beperken.

Wat zijn de alternatieven voor composietvullingen?

Er zijn enkele alternatieven zoals keramiek, amalgaam en glasionomeer. Ook bestaan er gegoten metalen vullingen van goud en andere legeringen.

Keramische vulmaterialen zijn mooi en duurzaam, maar helaas ook prijzig, omdat vervaardiging buiten de mond plaatsvindt en aan het materiaal een stevig prijskaartje hangt. De voordelen zijn bij gaatjes niet zo groot dat dit de eerste keus van de behandelaar zal zijn. Daarom worden keramische vullingen nauwelijks toegepast. Is de omvang van een gat zodanig dat composiet niet sterk genoeg is, dan is een gegoten restauratie de enige duurzame oplossing. De keuze valt de laatste jaren steeds vaker op de inlay/onlay (een soort partiële kroon) van keramiek. Dit kan de voorkeur genieten ten opzichte van een volledige kroon omdat het weefselbesparend kan zijn. Door de optimale mogelijkheden bij de vormgeving wordt er vaak niet alleen functieherstel, maar ook functieverbetering bereikt.

In tegenstelling tot twee decennia geleden worden amalgaamvullingen tegenwoordig bijna niet meer gebruikt. Dit geldt vooral sinds het verbod op het gebruik van amalgaam bij zwangere vrouwen en kinderen in de Europese Unie. De hierbij toegepaste metalen zouden belastend zijn voor het milieu en het vrijkomen van kwikdampen bij de verwerking van het materiaal is mogelijk belastend voor de patiënt en de behandelende zorgverleners.

Andere metalen vullingen zoals goud zijn erg kostbaar en worden minder vaak gebruikt. Door de optimale cosmetische aspecten van de keramische restauratie worden metalen restauraties door de patiënten steeds minder geaccepteerd. Omdat goud echter eigenschappen bezit die het belasten in de mond ten goede komen is het materiaal op plaatsen waar grote krachten hinderlijk een rol spelen nog steeds een duurzaam alternatief.

Glasionomeer vullingen worden gezien als biologisch iets vriendelijker voor het lichaam dan composiet vullingen. Er wordt fluoride afgegeven waardoor het afbraakproces van de cariës wordt afgeremd en er zelfs sprake is van biologisch herstel. Een nadeel is dat het materiaal snel slijt en de verwerking enigszins minder gecontroleerd verloopt, waardoor het vooral in uitzonderlijke situaties (gecombineerd met composiet) of bij de restauratie van melkgebitselementen gebruikt wordt. Uit onderzoeken blijkt dat de fluoride afgifte vrij beperkt is, waardoor de preventie van nieuwe gaatjes minder vaak voorkomt dan voorheen werd gedacht.

Wij zijn aangesloten bij

WordPress Theme built by Shufflehound. Privacy- en cookieverklaring | Website ontwikkeld door iDesi Media